> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://www.tedarikzincirisozlugu.com/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://www.tedarikzincirisozlugu.com/a-z/e/economies-of-scope.md).

# Economies of Scope

<figure><img src="/files/A42nx0JAKVgrNSKoiITk" alt=""><figcaption><p>Economies of Scope / Kapsam Ekonomisi</p></figcaption></figure>

> "The power of economies of scope is having multiple arrows in your quiver." - Meg Whitman, Former CEO of HP.

## Economies of Scope / Kapsam Ekonomisi Nedir? <a href="#ember968" id="ember968"></a>

Economies of Scope, Bir işletmenin ürün veya hizmetler üretirken, çeşitlendirme yöntemi ile ortak kaynaklarını daha verimli bir şekilde kullanarak, karlılığını artırma yeteneğini ifade eder.

Örneğin:

* Benzin istasyonunun aynı zamanda bir markete sahip olması,
* Kafe ‘nin aynı zamanda fincan ve termos satması,
* İnşaat firmasının kendi yatırımı ile İş Merkezi inşa etmesi,
* Tek bir alanda uzmanlaşan sağlık merkezinin, çeşitlendirme ile tüm alanlarda hizmet vermeye başlaması,
* vb.

## Economies of Scope / Kapsam Ekonomisi Tarihçesi <a href="#ember973" id="ember973"></a>

Economies of Scope Kavramın temelleri [Sanayi Devrimi](https://en.wikipedia.org/wiki/Industrial_Revolution) ‘ne (1760-1840), demiryolu ve telgraf şirketlerinin birleşmelerine kadar uzanır.<br>

## Economies of Scope / Kapsam Ekonomisi ile ilgili iyi uygulamalar <a href="#ember976" id="ember976"></a>

* **IKEA:** Başlangıçta bir mobilya mağazası iken, zaman içinde tüm ev ürünlerini satın alabileceğiniz bir mağazaya dönüşmesi
* **Tchibo:** 1949 ‘da Posta üzerinden kahve satışı ile başladığı yolculukta, sonrasında kahve dükkanları açmış, kahve makinası üretmiş, ve nihayetinde de kişisel ürünlerin satışına kadar genişlemiştir.
* **Amazon:** Başlangıçta bir kitap satıcısı iken, sonrasında elektronik ticaretin yanı sıra bulut bilişim ve yapay zeka gibi birçok alanda da hizmet vermektedir.
* **Apple:** Başlangıçtan itibaren ekosistem mantığı ile genişleyip, sırası ile bilgisayar, müzik çalar, telefon, tablet ve saat üretmesi.<br>

## Economies of Scope ‘un Faydaları <a href="#ember979" id="ember979"></a>

* **Maliyet Tasarrufu:** Farklı ürün ve hizmetlerin üretiminde aynı kaynakların kullanılması maliyet tasarrufu sağlar.
* **Verimlilik:** Operasyonel süreçlerin optimize edilmesi, verimliliği ve nihayetinde karlılığı artırır.
* **Çeşitlendirme:** Farklı ürün ve hizmetlerin aynı altyapıyı kullanması, şirketin portföyünü çeşitlendirmesine yardımcı olur. Bu da satışları artırır.
* **Pazar Genişlemesi:** Birçok alandaki uzmanlık, şirketin farklı pazarlara daha kolay erişim sağlamasına yol açar.
* **Rekabet Avantajı:** Aynı kaynakları birden fazla alanda kullanabilen şirketler, tek ürün veya hizmete odaklanan rakiplerine göre daha avantajlı olabilir.
* **Müşteri Memnuniyeti:** Müşterilere tek bir çatı altında birden fazla ürün ve/veya hizmet sunulduğunda, müşteri memnuniyeti genellikle artar.
* **Risk Azalması:** Ürün çeşitlendirme, genellikle kurumların finansal risklerini azaltır.
* **Tedarik Zinciri Optimizasyonu:** Özellikle Satınalma ve Lojistik süreçlerinde, farklı ürün ve hizmetler için ortak tedarikçilerin kullanılması operasyonel etkinliği artırabilir.<br>

## Economies of Scope ‘un Riskleri <a href="#ember982" id="ember982"></a>

* **Kompleksite Artışı:** Farklı ürün veya hizmetlerin aynı altyapıyı kullanması, iş süreçlerinin karmaşıklığını artırabilir.
* **Odak Kaybı:** Çok fazla ürün veya hizmete odaklanmak, şirketin ana iş alanında performans düşüşü yaşamasına yol açabilir.
* **Yüksek Başlangıç Maliyeti:** Çeşitli ürün veya hizmetlerin aynı kaynakları kullanabilmesi ciddi ilk yatırım maliyetlerini beraberinde getirir.
* **Return on Investment Riski:** Yüksek başlangıç maliyetleri, yatırımın geri dönüş hızını da olumsuz etkileyebilir.
* **Kalite Riski:** Aynı kaynaklar birden fazla alanda kullanıldığında, ürün veya hizmet kalitesi düşebilir.
* **Süreç İyileştirmesi Zorluğu:** Çok sayıda ürün veya hizmetin yer aldığı karmaşık sistemlerde, süreç iyileştirmeleri daha zor hale gelebilir.
* **Tedarik Zinciri Zorlukları:** Ortak tedarikçilerin kullanıldığı durumlarda, bir tedarikçiyle yaşanacak problemler tüm ürün veya hizmet gamını etkileyebilir.
* **Stratejik Esneklik Kaybı:** Ortak altyapı ve kaynaklar, şirketin stratejik değişikliklere hızlı bir şekilde adapte olmasını zorlaştırabilir.<br>

## Economies of Scope ve Economies of Scale Karşılaştırması <a href="#ember985" id="ember985"></a>

<figure><img src="https://media.licdn.com/dms/image/D4E12AQG0gAzWhzYF-A/article-inline_image-shrink_1500_2232/0/1698093622965?e=1703721600&#x26;v=beta&#x26;t=tQ_xjlWLdtou28H6B3zzSGuwcwJnMWLVaJ1JXpk5MkU" alt=""><figcaption><p>Economies of Scope ve Economies of Scale Karşılaştırması</p></figcaption></figure>

***

## İlgili makalelerim <a href="#ember988" id="ember988"></a>

1. [EOS - Economies of Scale / Ölçek Ekonomisi](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-eos-economy-of-scale-olcek-ekonomisi)
2. [EOQ - Economic Order Quantity / Ekonomik Sipariş Miktarı](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-eoq)
3. [Malzeme Kodu Neden ve Nasıl kullanılır?](https://www.sedatonat.com/tr/post/malzeme-kodu)
4. [ROP - ReOrder Point / Sipariş Tetikleme Noktası](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-rop)
5. [Minimum Stok](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-minimum-stok)
6. [VMI - Vendor Managed Inventory / Tedarikçi Yönetimli Envanter](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-vmi-vendor-managed-inventory-tedarikci-yonetimli-envanter)
7. [Konsinye Stok / Consignment Stock](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-konsinye-stok-consignment-stock)
8. [Safety Stock / Güvenlik Stoğu](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-safety-stock-guvenlik-stogu)
9. [StopGap / Geçici Önlem](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-stop-gap-gecici-onlem)
10. [Kamçı Etkisi / Bullwhip Effect (Whiplash, Whipsaw)](https://www.sedatonat.com/tr/post/terim-bullwhip-effect-kamci-etkisi-whiplash-whipsaw)

***

## Kaynaklar <a href="#ember990" id="ember990"></a>

1. Chat Based AI Tools: [ChatGPT](https://chat.openai.com/) & [BARD](https://bard.google.com/)
2. <https://en.wikipedia.org/wiki/Economies_of_scope>
3. <https://www.youtube.com/shorts/5ZgmJO3rutQ>
4. <https://byjus.com/commerce/difference-between-economies-of-scale-and-economies-of-scope/>
5. <https://www.jstor.org/stable/1815729>
6. <https://www.investopedia.com/terms/e/economiesofscope.asp>
7. <https://www.youtube.com/watch?v=mxOzprN59k8>
8. <https://www.youtube.com/watch?v=zWgIW5n5sMA>
9. <https://www.youtube.com/watch?v=UPcR-PqRwuo>

***

## Fotoğraflar <a href="#ember992" id="ember992"></a>

· **Kapak fotoğrafı:** <https://www.vskills.in/certification/blog/economies-of-scope/>

***

**Yazar:** [SedatOnat.com/about](http://sedatonat.com/about)